#CumhuriyeteCommit · Millet Mektebi 2.0
Ders Kiti
Kodlamayla hiç tanışmamış birine bir saatlik ilk ders
“Her vatandaşa, kadına, erkeğe, hamala, sandalcıya öğretiniz.”Mustafa Kemal Atatürk, 1928
1. Hazırlık
1929'da Millet Mektepleri'nde milyonlarca yetişkin yeni harflerle okumayı öğrendi. Millet Mektebi 2.0'da sen gönüllü öğretmensin: kodlamayla hiç tanışmamış birine — annene, dedene, komşuna, bir öğrenciye — bilgisayara ilk komutunu verdireceksin. Amaç programcı yetiştirmek değil; "ben de yapabilirim" duygusunu yaşatmak.
Kontrol listesi
- İnternete bağlı bir bilgisayar, tablet ya da telefon. Kurulum gerekmez.
- Alıştırma sayfası açık ve hazır: mirzad06.github.io/cumhuriyete-commit/ilk-satir.html
- Sessiz bir ortam ve kesintisiz bir saat.
- Rıza: yetişkin öğrenci için Ek A, çocuk için Ek B (veli imzası ve öğretmen gözetimi).
- Derse başlamadan önce alıştırma sayfasındaki 6 adımı kendin bir kez dene.
Kimlere ders verilir? Kodlamayla daha önce hiç tanışmamış herkese. Tanımadığın birinin evine yalnız gitme; dersi aile içinde, tanıdıklarla ya da okul, kütüphane, muhtarlık gibi ortak alanlarda yap. Çocuklarla ders yalnızca okulda, öğretmen gözetiminde ve veli izniyle yapılır.
2. Ders planı (60 dakika)
| Süre | Bölüm | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| 0–10 dk | Tanışma ve hikâye | Öğrenciye bilgisayarla ilgili deneyimini sor. 1928'i anlat: "O gün bir millet yeni harflerle buluştu; milyonlarca kişi yetişkin yaşta okumayı öğrendi. Bugün biz de bilgisayarın harflerini öğreneceğiz." Kaygısını dinle, "burada yanlış yapmak serbest" de. |
| 10–20 dk | Komut nedir? | Bilgisayarın yalnızca söyleneni yaptığını anlat: "Ona tarif verir gibi konuşuruz." Alıştırma sayfasını aç, yazı kutusunu, Çalıştır düğmesini ve çıktı alanını göster. Gerekirse A+ ile yazıyı büyüt. Klavyede tırnak ( ' ) ve parantez tuşlarını birlikte bul. |
| 20–35 dk | İlk satır Adım 1–2 |
Öğrenci print('Yaşasın Cumhuriyet') satırını çalıştırır. Bu anı kutla! Sonra tırnak içini kendi cümlesiyle değiştirir. Hata çıkarsa sayfadaki 💡 ipucunu birlikte oku; hatayı sen düzeltme, öğrenci bulsun. |
| 35–50 dk | Oyun zamanı Adım 3–5 |
Hesap (1923 + 103), kutu (adını bir kutuya koymak) ve tekrar (bir cümleyi 10 kez yazdırmak). Öğrenci sayıları ve yazıları değiştirerek denesin. Dersi öğrencinin merakı yönlendirsin; adımları atlamak serbest. |
| 50–60 dk | Kapanış Adım 6 |
Cumhuriyet'in yaşını bilgisayara hesaplatın. Öğrenciye bugün ne yaptığını kendi sözleriyle anlattır. Ona ilk satırının bayrakta altın piksel olacağını söyle ve birlikte Dersimi bildir düğmesine bas. |
3. Öğrenciye göre ipuçları
Çocuklar
- Ders okulda, öğretmen gözetiminde ve veli izniyle yapılır.
- Kısa tut, oyunlaştır: "Bilgisayara adını 100 kez söylet!"
- Yüz, okul adı veya ekran görüntüsü paylaşma.
Yetişkinler
- Günlük hayattan örnekler ver: "Bankadaki uygulama da böyle satırlardan oluşur."
- Merak ettiği bir hesabı yaptır: yaşı, kira artışı, kalan gün sayısı.
- İsterse bir sonraki adım için ücretsiz kaynak öner.
65 yaş ve üzeri
- Yazıyı A+ ile büyüt, ekranı göz hizasına getir, acele etme.
- Fare ya da dokunmatik ekran yerine klavyeyle ilerle; tuşları birlikte bul.
- Bir hikâyesiyle bağ kur: "Siz okula başladığınızda harfleri nasıl öğrenmiştiniz?"
4. Gönüllü rehberi
Altın kurallar
- Klavye öğrencide kalır. Sen göster, o yazsın. Kendi yazdığı satır ona aittir.
- Hata, ipucudur. Kırmızı yazı başarısızlık değil; bilgisayarın "şunu anlamadım" demesidir.
- Teknik terim yok. Aşağıdaki sade karşılıkları kullan.
- Her çalışan satırı kutla. İlk satır küçük bir adım ama büyük bir an.
- Mahremiyete saygı. Fotoğraf çekme, öğrencinin adını hiçbir yerde paylaşma.
Sade sözlük
print | "ekrana yaz" komutu |
| Kod / program | bilgisayara verilen tarif |
| Değişken | üstüne ad yazılmış bir kutu |
Döngü (for) | "şunu şu kadar kez yap" |
| Hata mesajı | bilgisayarın "anlamadım" demesi |
Öğrenci şunu derse…
- "Bu yaştan sonra öğrenemem."
- "1929'da Millet Mektepleri'nde 60 yaşında okumayı öğrenenler vardı. Bugün sadece tek bir satır yazacağız; birlikte deneyelim."
- "Bozarsam ne olur?"
- "Bu sayfada hiçbir şey bozulmaz. En kötü ihtimalle bilgisayar 'anlamadım' der, biz de düzeltiriz."
- "Matematiğim kötü."
- "Kod yazmak hesap yapmaktan çok tarif vermeye benzer. Yemek tarifi yazabilen kod da yazabilir."
- "Bu ne işime yarar?"
- "Telefonundaki her uygulama böyle satırlardan yapılır. Bugün o dünyanın kapısını aralıyoruz."
5. Dersi bildirme
- Alıştırma sayfasının altındaki Dersimi bildir düğmesine bas. Form, "Ders" seçeneği ve kutudaki ilk satır dolu olarak açılır.
- Kendi rumuzunu, ilini ve öğrencinin yaş grubunu seç. Öğrencinin adını yazma.
- Gönder. Moderatör onayından sonra öğrencinin ilk satırı bayrakta altın piksel olarak yanar.
GitHub hesabın varsa kampanya sayfasındaki Dersimi bildir bağlantısıyla GitHub formunu da kullanabilirsin.
Ek A. Yetişkin katılımcı onay metni
Taslak metindir. Bu form kampanyaya gönderilmez; gönüllüde veya katılımcıda kalır.
Cumhuriyet'e Commit kampanyası kapsamındaki Millet Mektebi 2.0 dersine gönüllü olarak katılıyorum. Bu derste:
- Fotoğrafımın veya videomun çekilmeyeceğini,
- Adımın hiçbir yerde paylaşılmayacağını,
- Yalnızca yazdığım ilk kod satırının ve yaş grubumun (yetişkin / 65 yaş ve üzeri) adım olmadan kampanya sitesinde yayımlanabileceğini,
- Dilediğim an dersi bırakabileceğimi ve satırımın kaldırılmasını isteyebileceğimi
biliyor ve kabul ediyorum.
Ek B. Veli izin formu
Taslak metindir; okul yönetimiyle birlikte gözden geçirilmelidir. Bu form kampanyaya gönderilmez; okulda veya velide kalır. Ders yalnızca okulda ve öğretmen gözetiminde yapılır.
Velisi bulunduğum öğrencinin, Cumhuriyet'e Commit kampanyası kapsamındaki Millet Mektebi 2.0 dersine öğretmen gözetiminde katılmasına izin veriyorum. Bu derste:
- Çocuğumun fotoğrafının, videosunun veya yüzünün paylaşılmayacağını,
- Adının ve okulunun adının hiçbir yerde paylaşılmayacağını,
- Yalnızca yazdığı ilk kod satırının "çocuk" yaş grubu bilgisiyle, adı olmadan kampanya sitesinde yayımlanabileceğini,
- İznimi dilediğim an geri alabileceğimi ve satırın kaldırılmasını isteyebileceğimi
biliyor ve kabul ediyorum.